Podpowiadamy, jakie konkursy mogą zaproponować nauczyciele uczniom cudzoziemskim oraz jak zachęcić także polskich uczniów do współzawodnictwa.
Młodzi ludzie lubią rywalizację. Chętnie angażują się w działania, które są dla nich atrakcyjne, pozwalają pozytywnie zaistnieć lub dają wymierne korzyści. Nie inaczej jest z uczniami cudzoziemskimi. Czy jednak środowisko szkolne stwarza im okazje, aby dali się poznać od jak najlepszej strony? Pokazali swoje talenty, umiejętności i podzielili się wiedzą? Niewątpliwie szansę na szersze zaistnienie uczniów cudzoziemskich w świadomości społeczności szkolnej dają konkursy. To także dobre narzędzie dla nauczycieli na integrowanie uczniów polskich i cudzoziemskich oraz na wspieranie procesu nauczania i przyswajania języka polskiego.
Jakie zatem formy konkursów zaproponować uczniom?
Zachęcajmy uczniów cudzoziemskich do uczestnictwa przede wszystkim w konkursach plastycznych lub fotograficznych. Nie wymaga się tu dobrej znajomości języka polskiego, więc mogą brać w nich udział także ci uczniowie, którzy dopiero przyjechali do Polski. Konkurs może zorganizować nauczyciel plastyki, ale bardzo często takie inicjatywy podejmują także nauczyciele innych przedmiotów, nauczyciele świetlicy lub wychowawcy klas 1-3. To znakomita okazja dla uczniów cudzoziemskich, żeby zaprezentować swoje umiejętności artystyczne, pomysłowość, spojrzenie na zaproponowany temat z innej perspektywy kulturowej. Zadbajmy, aby uczniowie cudzoziemscy odpowiednio wcześniej dowiedzieli się o organizowanym przedsięwzięciu.
Uczniom cudzoziemskim oraz uczniom polskim można również zaproponować konkurs na najciekawszy plakat (gazetkę lub prezentację) o językach obcych, kulinariach, zabytkach, sławnych ludziach itp. Taki konkurs pozwoli uczniom cudzoziemskim przybliżyć elementy własnej kultury, natomiast społeczności polskiej poznać nierzadko odległe kulturowo zwyczaje. Warto tak zorganizować konkurs, aby w każdej zgłoszonej grupie byli polscy i cudzoziemscy uczniowie – cudzoziemcy będą mogli poszerzyć swoje słownictwo i polepszyć komunikację w języku polskim, a polscy rówieśnicy z pewnością poznają wiele ciekawych historii na temat życia cudzoziemskich kolegów przed przyjazdem do Polski.
Nie bójmy się zachęcać uczniów cudzoziemskich do udziału w konkursach recytatorskich. To świetny sprawdzian ich umiejętności językowych zdobytych podczas zajęć! Nauczyciel języka polskiego powinien wspólnie z zainteresowanymi uczniami wybrać utwór i pomóc im go dobrze zaprezentować oceniającym i publiczności. Udział w konkursie recytatorskim to również doskonała okazja dla uczniów cudzoziemskich, aby pokazać swoje umiejętności interpretacyjne polskim kolegom. To dobry moment, żeby zostać zauważonym i docenionym. Warto także zaangażować polskich uczniów w proces przygotowania ucznia cudzoziemskiego do konkursu recytatorskiego. Polscy rówieśnicy mogą nagrać wybrane wiersze swoim cudzoziemskim kolegom, aby potem w zaciszu domowym mogli oni odsłuchiwać i powtarzać kolejne wersy utworów przed konkursem.
Kolejny pomysł to konkurs na najciekawszy audiobook. Nauczyciele mogą poprosić uczniów o nagranie na przykład fragmentu lektury szkolnej, bajki, baśni, czytanki. W konkursie mogą wziąć udział uczniowie polscy, którzy nagrają wybrane utwory, a te nagrodzone będą później stanowiły ciekawy materiał do pracy z uczniami cudzoziemskimi, ale można również zaproponować uczniom konkurs, w którym grupa uczniów przygotuje jedno nagranie, a wśród uczestników znajdzie się minimum jeden uczeń cudzoziemski. Polscy rówieśnicy powinni wybrać takie fragmenty tekstu, aby cudzoziemiec poradził sobie z zadaniem. Taki konkurs to dobre ćwiczenie na przełamywanie barier związanych z odsłuchem własnego głosu, negocjowanie, podejmowanie decyzji, oswajanie się z opinią innych. To także doskonałe ćwiczenie fonetyczne!
Poniżej proponujemy jeszcze inne tematy konkursów:
- konkurs na najciekawszy ilustrowany słowniczek
- konkurs na okładkę lektury szkolnej, filmu, sztuki teatralnej
- konkurs na grę miejską
- konkurs na grę planszową (wzbogacanie słownictwa, powtórki gramatyczne, wiedza z wybranego przedmiotu szkolnego)
- konkurs na najciekawszy wywiad, audycję
- konkurs na najciekawszy zestaw zadań językowych przeznaczonych dla uczniów cudzoziemskich
Pamiętajmy również o tym, aby dać odczuć uczniom cudzoziemskim, że już sam udział w wybranym przez nich konkursie stanowi ważny krok w nabieraniu pewności językowej i budowaniu poczucia sprawczości. Prace wszystkich uczniów powinny być należycie wyeksponowane i docenione. Warto przygotować również dyplomy dla każdego ucznia, nie tylko dla zwycięzców, ale także za udział w konkursie.